Leermateriaal beschikbaar via het elektronisch leerplatform, (powerpoint lessen)
Nota’s uit de lessen

Competentie 3: Benadert het sociaal-agogisch handelen met de doelgroep op structurele wijze en vanuit een emancipatorische en proactieve ingesteldheid.

Operationalisering:
De student benadert een persoon in zijn totaliteit met waardering op individueel, psychisch, lichamelijk, relationeel, sociaal, cultureel en materieel vlak. De student toont een grondhouding van respect voor de totale persoon.
Prestatie-indicatoren:
- heeft oog voor ethische vragen en dilemma’s in beroepssituaties;
- houdt rekening met de invloed van cultuur, opvoeding en achtergrond bij de interpretatie van menselijk gedrag;
- gebruikt en verklaart normaliteit en abnormaliteit als de twee uitersten van één continuüm;
- is niet oordelend ten opzichte van normen en waarden van anderen;
- omschrijft de meest relevante psychische aandoeningen (kenmerken, verklaring en behandelingsmethoden);
- verklaart de meest relevante werkmodellen in de psychische hulpverlening;
- gaat integer om met referentiekaders van anderen vanuit een eigen referentiekader.

Sociaal werkers komen met alle leeftijdscategorieën in aanraking, vaak met tegengestelde belangen. Ageren met respect voor de eigenheid van elke leeftijdsgroep vraagt een grondige kennis van de typische cognitieve, affectieve, sociale en motivationele kenmerken. Kennis hieromtrent laat toe om op basis van de doorgemaakte ontwikkelingsgeschiedenis een inschatting te maken van de huidige situatie met het oog op de toekomstige evolutie.

Het menselijk gedrag van het huidig moment wordt grotendeels bepaald door de persoonlijke voorgeschiedenis en is leeftijdsafhankelijk. De student dient op de hoogte te zijn van de typische kenmerken van elke leeftijdscategorie op bio-psycho-sociaal vlak.

Binnen het breed-maatschappelijke werkveld ontmoet de sociaal werker een bont gezelschap van doelgroepen. Gehanteerde normen en waarden kunnen hierbij zeer divers zijn. Het is aan de sociaal werker om vanuit zijn eigen referentiekader integer om te gaan met de (soms tegengestelde) referentiekaders van anderen. Respect is hierbij geen synoniem voor goedkeuring. Normaliteit en abnormaliteit zijn geen afzonderlijke begrippen, maar liggen in elkaars verlengde.

Theorieën zijn van elkaar verschillende benaderingspogingen om de praktijk uit te leggen. Zij beschrijven, ordenen en verklaren feitelijke data. De student moet kunnen zelfstandig omgaan met deze mozaïek van verklaringsmodellen, die niet altijd compatibel zijn.

Sociaal werkers werken met mensen, die individueel sterk verschillend zijn, meestal in een rijk universum van omstandigheden. Dit vraagt een soepele omgang met een waaier aan benaderings- en interpretatiemogelijkheden. Aan de ene kant kunnen deze aansluiten op elkaar, aan de andere kant kan er sprake zijn van een contradictie. Het is aan de sociaal werker om oordeelkundig aan de slag te gaan. Wetenschappelijke objectiviteit dient hier steeds te primeren boven intermenselijke subjectiviteit, zonder dat deze laatste helemaal uit te sluiten is.


• een overzicht hebben van de meest courante psychische stoornissen (symptomen, verklaring, behandeling)
• de principes kennen van de klassieke psychotherapieën

(Overgang) Trekkenpsychologie

Er zijn verschillende typologieën om de mens in te delen volgens het ordeningsprincipe vanuit verscheidene invalshoeken: filosofisch, biologisch-medisch, erfelijk-karakteriologisch en psychologisch. Spranger, Kretschmer, Sheldon, Szondi, Jung en Heymans zijn hierbij onze gidsen.

(Deel 2) Psychopathologieën en psychotherapieën

Vooraleer de therapieën aan bod kunnen komen, dient men eerst een achtergrondkennis te hebben van alle mogelijke geestesziekten: de psychosen, de neurosen, de psychopathieën en alles wat daar tussen zit. Voorbeelden moeten de beschrijvingen van de vermelde ziektebeelden bevattelijk maken.
Voortbouwend op de geziene psychologische theorieën wordt een overzicht gegeven van mogelijke behandelingswijzen van de ziektebeelden uit het vorige deel. Vanuit een zeker eclecticisme wordt een totaalbeeld geschetst van biologische, psychoanalytische, gedrags- en gestalttherapie. De humanistische psychotherapie van Rogers en de systeemtheorie verdienen onze bijzondere aandacht. Oefeningen zullen het geheel verhelderen.

Na de les of na afspraak.

1.00