Leermateriaal beschikbaar via het elektronisch leerplatform, (powerpoint lessen)
Nota’s uit de lessen

Competentie 1: Gebruikt en integreert menswetenschappelijke en praktijktheoretische inzichten in het sociaal-agogisch handelen.

Operationalisering 1:
De student verklaart in een eenvoudige context uit het sociale werkveld menselijk gedrag vanuit een ontwikkelingspsychologisch standpunt.
Prestatie-indicatoren:
- omschrijft de meest relevante ontwikkelingsmodellen op gebied van menselijk gedrag;
- geeft verhelderende voorbeelden van typisch gedrag in een ontwikkelingsfase van de babyleeftijd tot de hoge leeftijd;
- verklaart en interpreteert typische leeftijdskenmerken op lichamelijk, cognitief, affectief, sociaal en motivationeel vlak;
- duidt leeftijdsgebonden gedrag op basis van lichamelijke, cognitieve, affectieve, sociale en motivationele gronden.

Operationalisering 2:
De student slaagt er in om doelgericht informatie te verzamelen over menselijk gedrag en te analyseren op basis van een gekozen wetenschappelijke methode. De student reflecteert als sociaal werker, formuleert een eigen mening en verwoordt deze op papier.
Prestatie-indicatoren:
- maakt het onderscheid tussen observeren en interpreteren;
- bouwt zelfstandig een kwaliteitsvolle redenering op over leeftijdsgebonden gedrag vanuit wetenschappelijke en methodische inzichten;
- beheerst de vaardigheid van het schriftelijk rapporteren;
- verklaart verschillende manieren van communiceren (verbaal, non-verbaal en para-verbaal).

Sociaal werkers komen met alle leeftijdscategorieën in aanraking, vaak met tegengestelde belangen. Ageren met respect voor de eigenheid van elke leeftijdsgroep vraagt een grondige kennis van de typische cognitieve, affectieve, sociale en motivationele kenmerken. Kennis hieromtrent laat toe om op basis van de doorgemaakte ontwikkelingsgeschiedenis een inschatting te maken van de huidige situatie met het oog op de toekomstige evolutie.

Het menselijk gedrag van het huidig moment wordt grotendeels bepaald door de persoonlijke voorgeschiedenis en is leeftijdsafhankelijk. De student dient op de hoogte te zijn van de typische kenmerken van elke leeftijdscategorie op bio-psycho-sociaal vlak.

Binnen het breed-maatschappelijke werkveld ontmoet de sociaal werker een bont gezelschap van doelgroepen. Gehanteerde normen en waarden kunnen hierbij zeer divers zijn. Het is aan de sociaal werker om vanuit zijn eigen referentiekader integer om te gaan met de (soms tegengestelde) referentiekaders van anderen. Respect is hierbij geen synoniem voor goedkeuring. Normaliteit en abnormaliteit zijn geen afzonderlijke begrippen, maar liggen in elkaars verlengde.

Theorieën zijn van elkaar verschillende benaderingspogingen om de praktijk uit te leggen. Zij beschrijven, ordenen en verklaren feitelijke data. De student moet kunnen zelfstandig omgaan met deze mozaïek van verklaringsmodellen, die niet altijd compatibel zijn.

Sociaal werkers werken met mensen, die individueel sterk verschillend zijn, meestal in een rijk universum van omstandigheden. Dit vraagt een soepele omgang met een waaier aan benaderings- en interpretatiemogelijkheden. Aan de ene kant kunnen deze aansluiten op elkaar, aan de andere kant kan er sprake zijn van een contradictie. Het is aan de sociaal werker om oordeelkundig aan de slag te gaan. Wetenschappelijke objectiviteit dient hier steeds te primeren boven intermenselijke subjectiviteit, zonder dat deze laatste helemaal uit te sluiten is.


• de leeftijdsgebonden ontwikkeling van menselijk gedrag kennen en kunnen verklaren

(Deel 1) Ontwikkelingspsychologie

De ontwikkelingspsychologie heeft als doel de levensloop van een persoon van geboorte tot dood te beschrijven en te verklaren. Alle veranderingen tijdens de opeenvolgende levensfasen worden aan de hand van stadiatheorieën uitgelegd. Twee goede voorbeelden zijn de taalontwikkeling van kinderen en de sociale ontwikkeling van baby, kind, adolescent, volwassene en oudere. Zelfconcept, sociale cognitie, moreel besef en sexuele ontwikkeling zijn maar een greep uit de verschillende items. Het model van Erikson wordt uitgebreid besproken.

Na de les of na afspraak.
In de les.

1.00